H «τρέλα» για την ομάδα σχετίζεται με την καλή ψυχική υγεία
Της Μαρίας Νικοπούλου

Οι φανατικοί ποδοσφαιρόφιλοι τουρτουρίζουν στο κρύο, ψήνονται στον ήλιο, παρατάνε τα πάντα και τρέχουν με ναυλωμένες πτήσεις στην Πορτογαλία, για να υποστηρίξουν την ομάδα τους. Αυτή η αφοσίωση είναι καταπληκτική για τους αθλητές, αλλά πώς επηρεάζει τους φίλαθλους στις κερκίδες; «Όταν τα άτομα ταυτίζονται και δημιουργούν έναν δυνατό δεσμό με μια τοπική ομάδα, αυτό σχετίζεται με καλή ψυχική υγεία, διότι, όσο περισσότερο ένας φίλαθλος ταυτίζεται με την ομάδα του, τόσο υψηλότερη αυτοπεποίθηση και ενέργεια έχει, αλλά και τόσο χαμηλότερη κούραση, σύγχυση, στενοχώρια και αποξένωση αισθάνεται».Οι φίλαθλοι πηγαίνουν στο γήπεδο, για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα της ομάδας τους, ακόμη και όταν ξέρουν ότι δεν πρόκειται να νικήσουν. Ο λόγος; Για να υποστηρίξουν τους παίκτες και να εκτονωθούν οι ίδιοι.
.jpg


Αίσθηση συντροφικότητας

Τα αθλήματα προσφέρουν διέξοδο για την ανθρώπινη ανάγκη του να ανήκει κανείς σε μια ομάδα (όχι μόνο αθλητική, αλλά και κοινωνική). Οι φίλαθλοι πηγαίνουν μαζί στο γήπεδο, παρακολουθούν αγώνες τηλεοπτικά, τηλεφωνιούνται, ανταλλάσσουν μηνύματα για να γιορτάσουν μια νίκη ή να θρηνήσουν μια ήττα και έχουν πάντα ένα θέμα συζήτησης που τους ενώνει.

H... απόδειξη

Aυτοί που υποστήριζαν μια συγκεκριμένη ομάδα ένιωθαν καλύτερα για τις ατομικές τους ικανότητες και το "σεξαπίλ" τους έπειτα από νίκη της ομάδας τους. Έπειτα από ήττα, οι οπαδοί ήταν πιο απαισιόδοξοι σχετικά με τις ατομικές τους ικανότητες στο να σουτάρουν, να λύσουν γρίφους ή να βγουν ραντεβού. Ο βαθμός στον οποίο ταυτίζονται οι φίλαθλοι με την ομάδα τους προσφέρει μια αίσθηση ταυτότητας και αποτελεί σημαντική διάσταση της αίσθησης του εαυτού τους: όταν η ομάδα τους πάει καλά, οι οπαδοί της αισθάνονται και φέρονται σαν να τα πήγαν και οι ίδιοι καλά.

Νίκη και ήττα

H διάθεση έπειτα από έναν αγώνα είναι προβλέψιμη: στη διάρκεια της ευφορίας της νίκης οι φίλαθλοι μοιράζονται τη δόξα, αγκαλιάζονται, πανηγυρίζουν μαζί και αναφέρονται στο παιχνίδι χρησιμοποιώντας τον πρώτο πληθυντικό «νικήσαμε». Όταν η ομάδα τους χάσει, οι οπαδοί εξοστρακίζουν το κακό κατηγορώντας την ομάδα τριτοπρόσωπα ότι «έχασε». H αίσθηση όμως του δεσμού παραμένει, καθώς οι οπαδοί στεναχωριούνται παρέα και διηγούνται μεταξύ τους τις αναμνήσεις τους από σημαντικά παιχνίδια. Όσοι από αυτούς αισθάνονται μια δυνατή σύνδεση με την ομάδα τους συνήθως θυμώνουν, εκνευρίζονται ή στεναχωριούνται, ιδιαιτέρως όταν χάσουν.

Όταν η ορμητικότητα οδηγεί στη βία

Οι αφοσιωμένοι οπαδοί είναι περήφανοι για την πίστη στην ομάδα τους, αλλά κάποιες φορές το ομαδικό πνεύμα μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες. Όταν κανείς είναι υπερενθουσιώδης για την ομάδα του αλλά κάτι πάει στραβά και νικήσουν οι αντίπαλοι, τότε εύκολα δημιουργούνται βίαια επεισόδια. Οι περισσότεροι οπαδοί έχουν υγιή στάση απέναντι στη νίκη και στην ήττα και μόνο μια μειονότητα θεωρεί ότι η παρακολούθηση του παιχνιδιού δεν είναι αρκετή. Θα ωφελούσε, πράγματι, μερικούς οπαδούς να αποστασιοποιηθούν και να δουν ότι πρόκειται απλώς για ένα παιχνίδι. Εύκολα τα αθλήματα μπορεί να γίνουν εμπόδιο στις διαπροσωπικές σχέσεις ή να γίνουν αφορμή για βίαια ξεσπάσματα από την πλευρά μερικών οπαδών.



Ο παράγοντας τεστοστερόνη

Οι φανατικοί ποδοσφαιρόφιλοι επίσης αισθάνονται - σε φυσιολογικό επίπεδο - τη συγκίνηση της νίκης και την αγωνία της ήττας, κάτι το οποίο φαίνεται στα ανεβασμένα επίπεδα τεστοστερόνης τους,. Προηγούμενες έρευνες έδειξαν ότι η τεστοστερόνη των αθλητών αυξάνεται κατά τη διάρκεια του αγώνα, αλλά φαίνεται ότι και οι φίλαθλοι αντεπεξέρχονται με ανάλογο τρόπο στην εμπειρία αυτή, H τεστοστερόνη και η αίσθηση της δύναμης που σχετίζεται με αυτή αυξάνονται καθώς οι φίλαθλοι πανηγυρίζουν μια νίκη και μειώνονται όταν η ομάδα τους χάνει. Συγκεκριμένα, σε δείγμα Βραζιλιάνων ποδοσφαιρόφιλων αυξήθηκε η τεστοστερόνη κατά 27,6% όταν νίκησαν την ιταλική αντίπαλό τους, ενώ στους ηττημένους Ιταλούς φίλαθλους η τεστοστερόνη μειώθηκε κατά 26,7%. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση της τεστοστερόνης μπορεί να είναι εν μέρει υπεύθυνη και για τις χουλιγκανικές συμπεριφορές έπειτα από αθλητικά γεγονότα. Αύξηση τεστοστερόνης δεν συμβαίνει στον καθένα, υπογραμμίζουν οι ερευνητές, αλλά μόνο στους φανατικούς οπαδούς.
Ο δωδεκάλογος του «πωρωμένου»

* Να πηγαίνει σε παιχνίδια εκτός έδρας.

* Να έχει γνώση.

* Να σέβεται τους άλλους φανατικούς οπαδούς, άσχετα από την ομάδα τους.

* Να μην ανέχεται τον χουλιγκανισμό και τη βία στα γήπεδα.

* Να ταυτίζεται με την ομάδα και μετά από ήττα.

* Να γιορτάζει τη νίκη της ομάδας χωρίς να καταστρέφει.

* Να είναι μέσα στα όρια της ευπρέπειας στο γήπεδο.

* Να προσπαθεί να είναι αντικειμενικός

* Να είναι λογικός.

* Να αγοράζει ενθύμια της ομάδας του χωρίς υπερβολές.

* Να μην αφήνει τα φίλαθλα αισθήματά του να επηρεάζουν άλλα, σημαντικά πράγματα στη ζωή του.

* Να ξέρει να χάνει.